Spring naar de inhoud

Stoelgangtransplantatie

Een stoelgangtransplantatie is een microbiële therapie waarbij de darmflora van de ene persoon via een stoelgangstaal in een andere persoon wordt gebracht. Deze techniek werd voor het eerst toegepast bij mensen in de Verenigde Staten in het geval van een levensbedreigende darmwandontsteking veroorzaakt door de Clostridium difficile bacterie. Deze bacterie is bij velen een normaal lid van de darmflora zonder ziekte te veroorzaken. Maar in sommige gevallen kan die heel sterk gaan uitgroeien (bijvoorbeeld na een antibioticabehandeling) en toxines produceren die de darmwand doen ontsteken. Wanneer de traditionele behandeling niet aanslaat, kan de patiënt heel snel dodelijk ziek worden. Het is op zo’n moment dat artsen het gerechtvaardigd vonden om stoelgangtransplantaties te gaan uitvoeren. De resultaten waren spectaculair: meer dan 80 % van de patiënten geneesde zonder enige herval nadien1. De traditionele behandeling met een last-resort antibioticum kon dat slechts bij 30 % van de patiënten. 

Sindsdien experimenteert men volop met stoelgangtransplantaties bij allerlei ziektes met een link naar darmflora. De resultaten zijn vaak positief, maar niet spectaculair. Het probleem is namelijk dat stoelgang geen “standaard” product is. De samenstelling is enerzijds erg variabel, en bevat naast darmflora ook heel veel andere stoffen die we nog niet allemaal (tijdig) kunnen karakteriseren. Bovendien kan 1 en hetzelfde stoelgangstaal bij verschillende mensen leiden tot een andere resultaat, omdat ook het lichaam van de ontvanger een rol speelt bij het uitgroeien van de darmflora. 

Begin dit jaar werd ik echter nog eens laaiend enthousiast over deze therapie: Finse onderzoekers publiceerden dit protocol voor stoelgangstransplantatie bij baby’s die via keizersnede werden geboren2. Het is meer en meer duidelijk dat baby’s voor een goeie start van hun darmflora vooral nood hebben aan de darmbacteriën van mama, en dat die bacteriën bij een keizersnede niet tot bij het kind geraken. Door de darmbacteriën van mama via stoelgangtransplantatie in moedermelk aan het kind te geven, kan hun darmflora een gunstigere start krijgen.

OPGELET: DON’T TRY THIS AT HOME!
Aangezien een stoelgangtransplantatie in sommige gevallen meer kwaad dan goed kan aanrichten, moet deze techniek altijd uitgevoerd worden in overleg en onder begeleiding van een arts!

Bronnen: van Nood et al N Engl J Med 2013 2 Helve et al Cell 2020

Laatste update: 7 juni 2021